Rijstprijzen bijna verdubbeld in twee jaar: waarom sake steeds duurder wordt

Prijs van grondstofrijst “bijna verdubbeld”

Jun Sato van de Faculteit Internationale Economie van de Universiteit van de prefectuur Niigata heeft een artikel gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nihonshu Gaku Journal (Journal voor sakestudies), in juni 2026 online verschenen. Het onderwerp is de sterke stijging van de prijs van grondstofrijst voor sake in de periode 2023 tot 2025. Uit een enquête onder 115 sakebrouwerijen in heel Japan blijkt dat de prijs van grondstofrijst gemiddeld 95,3% hoger lag dan het jaar daarvoor, bijna een verdubbeling dus. Sake wordt gemaakt van rijst, water, koji en gist, dus een duurdere rijst werkt rechtstreeks door in de productiekosten. Het artikel noemt deze stijging een “abnormaal” niveau.

Brouwerijen die de prijsstijgingen niet bijbenen

Uit het onderzoek bleek dat ongeveer 30% van de brouwerijen kampte met “onvoldoende doorberekening”: zij konden de hogere kosten niet genoeg in de productprijzen verwerken. Wanneer de cijfers worden gewogen naar de productie van elk bedrijf, wordt geschat dat ongeveer de helft van de sake op de markt met onvoldoende doorberekening te maken heeft. Dat het aandeel naar aantal bedrijven 30% is en naar volume 50%, suggereert dat juist brouwerijen met een relatief grote productie de prijsstijgingen het slechtst kunnen bijbenen.

De “prijsverhogingsval”: hoe goedkoper de sake, hoe zwaarder het wordt

Sake valt grofweg uit in twee groepen: “tokutei meisho-shu” (sake met een beschermde aanduiding, zoals junmai en ginjo), die voldoet aan eisen voor ingrediënten en de mate waarin de rijst wordt gepolijst (het polijstpercentage), en “futsu-shu” (gewone sake), de goedkope categorie voor dagelijks gebruik. Sato maakte een berekening met prijselasticiteiten die in eerder onderzoek zijn geschat. Voor gewone sake en andere lage prijsklassen komt daar uit dat een cumulatieve prijsverhoging van 21,7% het verkochte volume met 41,1% doet dalen en de brutowinst, uitgedrukt ten opzichte van de oorspronkelijke omzet, met 38,5 procentpunt verlaagt. Zonder prijsverhoging draait een brouwerij verlies; met prijsverhoging lopen de klanten weg. Het artikel noemt dit de “prijsverhogingsval”. Als oplossingen noemt het een verschuiving naar producten met meer toegevoegde waarde, uniforme steun op nationaal niveau en modernisering van de handelsgebruiken in de sector.

Het artikel analyseert de Japanse binnenlandse markt en behandelt het effect op exportprijzen niet rechtstreeks. Toch kan het zijn dat achter een prijsaanpassing voor Japanse sake in een Europese winkel dergelijke rijststijgingen schuilgaan. Bij het kiezen van een fles loont het om de categorie op het etiket, zoals “junmai” of “ginjo”, en het polijstpercentage te controleren en te beoordelen of prijs en inhoud bij elkaar passen. Nu sake met hogere toegevoegde waarde als oplossing wordt genoemd, is het ook de moeite waard om de introducties van importeurs en nieuwe producten in de gaten te houden om te zien welke nieuwe sake elke brouwerij uitbrengt.