Rijstcrisis zet sakerijst onder druk: brouwerijen in Nagano slaan de handen ineen met boeren

De “Reiwa-rijstcrisis”, waarbij rijst in Japan uit de winkelschappen verdween, had ook gevolgen voor de grondstof van sake. Nagano is een bergachtige prefectuur in het midden van Honshu. Volgens de Shinano Mainichi Shimbun stopten hier vorig jaar enkele boeren met de teelt van rijst voor sake (sakerijst) en schakelden ze over op tafelrijst, waarvan de prijs was gestegen. Uit angst dat ze hun grondstof niet meer kunnen krijgen, proberen de brouwerijen de banden met de boeren opnieuw op te bouwen.

Tafelrijst verdrong de sakerijst

Sakerijst (rijst die geschikt is voor het brouwen) is een groep rijstvariëteiten die speciaal voor het brouwen worden geteeld. De korrels zijn groot en in het midden zit een zetmeelrijk wit gedeelte, de “shinpaku”. De rijst wordt apart van de rijst voor dagelijkse consumptie geteeld en de teelt vergt extra werk. Als de prijs van tafelrijst sterk stijgt, wordt het voor boeren aantrekkelijker om op hetzelfde veld rijst voor op tafel te verbouwen. Ook in Nagano gebeurde zo’n overstap, en de brouwerijen stonden voor de vraag of ze de benodigde grondstof wel konden veiligstellen. Volgens het artikel werden zelfs brouwerijen die erin slaagden de benodigde hoeveelheid bijeen te krijgen eraan herinnerd dat ze een systeem nodig hebben dat op lange termijn een stabiele aanvoer van hoogwaardige sakerijst garandeert.

Contractteelt verbindt brouwerij en rijstveld opnieuw

Waar elke brouwerij nu op inzet, is samenwerking met boeren. Ze steunen boeren met onder meer contractteelt, waarbij vooraf afspraken over de teelt van sakerijst worden gemaakt, en proberen het verhaal achter de teelt van de rijst over te brengen als onderdeel van de waarde van het product. In Iijima, in het zuiden van Nagano, werd op een rijstveld waar boeren met een contract bij Miyajima Sakaten sakerijst zonder pesticiden telen, een evenement gehouden waarbij deelnemers onkruid wieden. Zulke initiatieven, waarbij brouwerij, boer en drinker op hetzelfde veld staan, kunnen worden gezien als een poging om de inkoop van grondstoffen te veranderen van een transactie die alleen door de prijs wordt bepaald in een duurzame relatie.

Wat dit betekent voor drinkers in Europa

Als de aanvoer van sakerijst onstabiel wordt, kan dat uiteindelijk ook gevolgen hebben voor de hoeveelheid en de prijs van de geëxporteerde sake. Kijk bij het kiezen van sake in Europa op het etiket aan de achterkant of in de toelichting van de importeur of er gegevens staan zoals de naam van de sakerijstvariëteit, de herkomst en vermeldingen als contractteelt of teelt zonder pesticiden. Een sake die aangeeft waar de rijst vandaan komt, laat doorschemeren dat de brouwerij serieus met haar grondstof bezig is. Als u een sake uit Nagano tegenkomt, stel u dan de rijstvelden erachter voor, zoals u bij wijn aan de wijngaard denkt; dat kan uw indruk van het glas veranderen.

Bron Shinano Mainichi Shimbun, “「令和の米騒動」で危機感、酒米の安定確保へ酒蔵が農家と連携 長野県内で続く模索” https://www.shinmai.co.jp/news/article/gf01d9k4qcbobcmkr5fn27jg