Een brouwerij op een eiland met 40 inwoners begint met een welkom thuis

De prefectuur Okayama ligt in het westen van het Japanse hoofdeiland Honshu, aan de Binnenzee van Seto. Voor de kust van Kasaoka, in het zuidwesten van de prefectuur, ligt de eilandengroep Kasaoka, en het zuidelijkste eiland daarvan is Mushima. Het eiland, bekend om de oudste vuurtoren van de prefectuur, telt slechts zo’n 40 inwoners. In de haven worden mensen die van de boot stappen begroet door een met verf met de hand geschreven bord met “Okaeri” (een Japanse begroeting die “welkom terug” betekent). In 2019 opende op het eiland een ambachtelijke brouwerij, Mushima Hama Brewery. De oprichter is Ryuhei Izeki (42), afkomstig uit Osaka. Een serie van de Mainichi Shimbun over gemeenschappen met een krimpende bevolking besteedde aandacht aan Izeki’s levensweg tot nu toe.

Eén glas happoshu veranderde zijn koers

Izeki is geboren en opgegroeid in Osaka. Na zijn studie kreeg hij een baan in de verkoop bij een voedingsmiddelengroothandel, maar het dagelijks najagen van omzetcijfers deed hem twijfelen of hij dit werk zijn hele leven wilde blijven doen. Toen hij 24 was, hoorde hij van zijn moeder dat er op het festival van Mushima blijkbaar te weinig mensen waren om de mikoshi te dragen (een draagschrijn voor de goden, dat tijdens festivals door veel mensen op de schouders door de straten wordt gedragen). Op Mushima had zijn overgrootvader een huis, en als kind kwam hij er elk jaar voor een dagtocht vanuit Osaka om het familiegraf te bezoeken. Het was een prettige plek waar de tijd langzaam verstreek.

Toen hij na lange tijd weer naar het eiland overstak, was het festival pas de volgende dag, maar in de haven waren nauwelijks mensen. Terwijl hij langs de kust liep, werd hij aangesproken door eilandbewoners die zich warmden bij een vuur in een olievat. Toen hij zei dat hij de kleinzoon was van een grootmoeder die op het eiland was geboren, zeiden ze “Okaeri” en gaven ze hem een koele happoshu. Happoshu is een op bier lijkende drank met een laag aandeel mout. Dat ene glas bleef hem diep bij, en Izeki begon na te denken of hij moest kiezen voor het eiland met zijn menselijke warmte of voor de stad met haar harde concurrentie.

Van vrijwilliger in de gemeenschap tot brouwer

Zo’n tien jaar geleden kwam Izeki als lid van het Community Revitalisation Cooperation Corps naar Mushima en bleef hij er wonen. Dit Corps is een Japans nationaal programma waarbij stadsbewoners een bepaalde periode in dunbevolkte gebieden wonen en activiteiten ten bate van de gemeenschap uitvoeren. Na zijn verhuizing startte hij in 2019 de brouwerij, en ook nu nog zet hij zich in om het eiland tot leven te brengen. Toch voelt Izeki zich als buitenstaander terughoudend en heeft hij het gevoel dat de eilandbewoners hem nog niet hebben aanvaard. “Ik beschouw mezelf altijd als een ‘indringer’”, zegt hij.

De Brewers Association, de Amerikaanse brancheorganisatie voor ambachtelijk bier, definieert een ambachtelijke brouwer als “klein en onafhankelijk”. Als verwant begrip noemt zij ook “verbonden met de lokale gemeenschap”. Izeki’s werk, bier brouwen op een eiland met 40 inwoners, kan gezien worden als de toepassing van dit idee in een heel kleine gemeenschap.

Een invalshoek voor wie in Europa proeft

Uit dit bericht valt niet op te maken of het bier van Mushima Hama Brewery in Europa te koop is. Toch bestaat er een invalshoek die helpt bij het kiezen van Japans ambachtelijk bier. Controleer op het etiket de naam en de plaats van de brouwerij en zoek uit op wat voor plek en in welke omstandigheden het bier is gemaakt voordat je het drinkt; hetzelfde glas kan dan anders smaken. Net als sakebrouwerijen zijn veel kleine Japanse brouwerijen nauw verbonden met het leven in hun streek. Je kunt aan een bier denken dat op een eiland in de Binnenzee van Seto is ontstaan terwijl je het combineert met een visgerecht.