Rui Yoshida en Fukumitsuya: een junmai-sake ontworpen met een smaaksensor

Op 6 oktober 2026 bracht Mitsubishi Shokuhin, een grote Japanse voedingsgroothandel, Junmai-shu Kagatobi Kezayaka (720 ml) uit, het vijfde product in de “Rui Yoshida Recommended Local Sake Series”. De verkoop vindt vooral plaats in supermarkten door heel Japan. De sake is gebrouwen door Fukumitsuya Co., Ltd., een brouwerij in de prefectuur Ishikawa in de regio Hokuriku, aan de kant van de Japanse Zee op het eiland Honshu. De werkwijze is bijzonder. De smaak die een uit de televisie bekende cultuurfiguur en groot liefhebber van sake voor ogen had, werd eerst door een machine in cijfers omgezet, en een oude brouwerij gebruikte die cijfers vervolgens als leidraad bij het brouwen.

“De sake die ik wil drinken” omzetten in cijfers

Rui Yoshida werd geboren in de prefectuur Kochi en noemt zichzelf “kroegdichter”; hij is illustrator en schrijver. Hij is breed bekend van het televisieprogramma Rui Yoshida’s Sakaba Horoki (BS-TBS), waarin hij door heel Japan van gewone kroegen naar kroegen trekt. Voor dit product liet hij de smaak die hij voor sake-liefhebbers voor ogen had analyseren met een smaaksensor door Mikaori Senryaku Kenkyujo Co., Ltd., een bedrijf dat gespecialiseerd is in smaakanalyse. Op basis van de resultaten werd Fukumitsuya gevraagd te brouwen. Het doel was een “banshaku-shu”, een sake om thuis bij het dagelijkse avondeten te drinken. Hij zou zo zijn afgewerkt dat hij de maaltijd extra laat uitkomen.

“Kagatobi” en een naam geboren uit een haiku

Kagatobi is het paradepaardje van Fukumitsuya, dat waarde hecht aan verfijnde “iki” (stijlvolle elegantie) en een nasmaak die strak wegvalt. Deze sake is een junmai-shu. Junmai-shu is een categorie sake die uitsluitend van rijst, rijstkoji en water wordt gemaakt, zonder toegevoegde brouwalcohol. Volgens Mitsubishi Shokuhin versmelten een rijk aroma en de volle umami van de rijst tot een heldere, zuivere indruk. De productnaam is ontleend aan een haiku die Yoshida zelf schreef: “Hashigo tate tobi no kezayaka hatsumisora”. “Kezayaka” is een oud woord voor “scherp afgetekend” en klinkt sterker dan het gewone “azayaka” (levendig). Ook de tekens op het etiket schreef Yoshida zelf.

Een serie die het vijfde jaar ingaat

De serie startte in oktober 2021. Ze begon met twee flessen, van Saura, de maker van Urakasumi in de prefectuur Miyagi, en van Tsukasabotan Shuzo in de prefectuur Kochi. In 2022 kwamen Dewazakura Shuzo uit de prefectuur Yamagata en Ichinokura uit de prefectuur Miyagi erbij. Kagatobi is nummer vijf. Ter gelegenheid van het vijfde jaar krijgen ook de bestaande vier producten geleidelijk een nieuw etiket. De adviesverkoopprijs is 1.480 yen (excl. btw), een prijsklasse die gemakkelijk als dagelijkse sake te kiezen is.

Deze Kezayaka is een product voor supermarkten in Japan, dus dezelfde fles vinden in Europa zal waarschijnlijk moeilijk zijn. Opmerkelijker is dat sake nu soms ontworpen wordt met data en niet alleen met gevoel, en dat het standaardmerk van een bekende brouwerij zich op een alledaags prijsniveau aan een nieuwe uitdrukking waagt. Als je in een sake-speciaalzaak de junmai-shu Kagatobi van Fukumitsuya tegenkomt, let dan eens op de balans tussen “rijkdom van aroma”, “umami van de rijst” en “strakke nasmaak”. Sommigen zeggen ook dat de umami beter te proeven is als de sake niet te koud is, maar op kamertemperatuur of lauw wordt gedronken. Bij het eten passen alledaagse avondgerechten zoals gegrilde vis of gestoofde gerechten waarschijnlijk goed.